Иако су соларијуми познати по ризицима од УВ зрачења, топлотни удар је мање помињана, али стварна опасност - посебно када се неправилно користи. Концентрована топлота и затворени простор соларијума могу подићи температуру вашег тела изнад безбедних граница, што доводи до овог стања опасног по живот. Хајде да анализирамо зашто се то дешава, ко је у опасности и како да останемо безбедни.
1. Зашто соларијуми могу изазвати топлотни удар: Наука о прегревању
Топлотни удар се јавља када ваше тело не може да се охлади, а његова температура порасте изнад 40°C. Соларијуми стварају савршене услове за то комбиновањем два кључна фактора:
Концентрисана топлотна снага: Сијалице за соларијум генеришу значајну топлоту (често 48–50°C унутар кревета) како би загрејале кожу за сунчање. За разлику од природне сунчеве светлости — где проток ваздуха и сенка помажу у регулисању температуре — соларијуми задржавају ову топлоту у малом, затвореном простору.
Смањено хлађење: Када лежите у соларијуму, ваше тело је у статичном положају и зној не може лако да испари (због ограничене циркулације ваздуха и контакта са површином кревета). Ово спречава рад главног механизма хлађења вашег тела, што доводи до брзог накупљања топлоте.
2. Ко је у већем ризику?
Свако ко користи соларијум може добити топлотни удар, али одређене групе су у већој опасности. То укључује:
Људи са постојећим здравственим проблемима: Они са срчаним обољењима, дијабетесом, гојазношћу или поремећајима штитне жлезде, јер ова стања смањују способност тела да регулише температуру.
Дехидриране особе: Ако не пијете довољно воде пре или током употребе, ваше тело има мање течности за производњу зноја, што повећава вероватноћу прегревања.
Дуге или честе сеансе: Коришћење соларијума дуже од 15–20 минута (или више пута у једном дану) повећава излагање топлоти изнад онога што ваше тело може да поднесе.
Деца, тинејџери и старији одрасли: Млађа тела немају у потпуности развијене системе за регулацију температуре, док системи старијих особа слабе са годинама.
Корисници лекова: Лекови попут антихистаминика, антидепресива или лекова за крвни притисак могу ометати знојење, повећавајући ризик од топлотног удара.
3. Упозоравајући знаци топлотног удара из соларијума
Топлотни удар брзо напредује — познавање симптома може вам помоћи да брзо реагујете. Одмах престаните да користите соларијум и потражите хитну помоћ ако приметите:
Висока телесна температура: Осећај изузетне врућине на додир (нема знојења у тешким случајевима, јер телу понестаје течности).
Неуролошки симптоми: Конфузија, вртоглавица, нејасан говор, главобоље или напади.
Физичка нелагодност: Мучнина, повраћање, убрзан рад срца или кратак дах.
Промене на кожи: Црвена кожа која је врућа и сува (није хладна или лепљива, што је знак блаже топлотне исцрпљености).
4. Како спречити топлотни удар током коришћења соларијума
Можете смањити ризик пратећи ова једноставна правила:
Останите хидрирани: Попијте 240–350 мл воде 30 минута пре сеансе и попијте још гутљаја после. Избегавајте кофеин или алкохол, који дехидрирају тело.
Ограничите време сесије: Придржавајте се препорученог ограничења произвођача (обично 10–15 минута за кориснике који први пут користе) и никада немојте прекорачити 20 минута по сесији.
Правите паузе између сеанси: Сачекајте најмање 48 сати пре него што поново користите соларијум како би се ваше тело охладило и опоравило.
Проверите температуру лежаљке: Ако вам се чини да је лежаљка претерано врућа (нпр. ако вам површина опече руку), замолите особље да је подеси или изаберите другу лежаљку.
Слушајте своје тело: Ако у било ком тренутку осетите вртоглавицу, прегревање или мучнину, одмах прекините сеансу и преместите се на хладно, осенчено место.
5. Уобичајени митови о соларијумима и топлоти
Мит 1: „Соларији користе само УВ зраке — не загревају се довољно за топлотни удар.“
Чињеница: Чак и соларији мале снаге генеришу довољно топлоте да подигну температуру тела. Затворени модели задржавају ову топлоту, што прегревање чини неизбежним за неке кориснике.
Мит 2: „Топлотна исцрпљеност је иста као и топлотни удар - само се одмарајте и пијте воду.“
Чињеница: Топлотни исцрпљеност је блажа (симптоми укључују знојење, слабост и хладну кожу) и може се лечити одмором. Топлотни удар је хитна медицинска помоћ — одложено лечење може довести до оштећења органа или смрти.
Мит 3: „Лосиони за сунчање са бронзерима спречавају топлотни удар.“
Чињеница: Бронзери само потамњују изглед коже — не хладе тело нити штите од прегревања. Неки лосиони могу чак и да задржавају топлоту, повећавајући ризик.
Кључне закључке
Да, можете добити топлотни удар од соларијума — затворена топлота и оштећено хлађење чине га озбиљним ризиком.
Топлотни удар је опасан по живот – научите знаке упозорења и одмах потражите хитну помоћ ако их доживите.
Превенција је једноставна: останите хидрирани, ограничите време сеансе и слушајте своје тело.
Иако су ризици повезани са УВ зрачењем (рак коже, старење) широко познати, топлотни удар је критична опасност коју не треба игнорисати. Дајте приоритет безбедности свог тела у односу на привремени тен.
Ако желите кратак водич који ћете увек имати при руци, могу вам направити контролну листу за безбедност у соларијуму – укључујући припрему пре сеансе, знакове упозорења на које треба обратити пажњу и негу након сеансе – како бих вам помогао да избегнете ризике повезане са топлотом. Да ли би вам то било корисно?